Eliquis: Ne İşe Yarar, Nasıl Kullanılır?

Ameliyat sonrası pıhtı önleme

Eliquis, kanı sulandıran, yani pıhtılaşmasını zorlaştıran bir ilaçtır. Kalça ya da diz protezi ameliyatından sonra bacak damarlarında pıhtı (derin ven trombozu) oluşabilir. Bu pıhtı bacakta ağrılı şişlik yapar, akciğere giderse nefes darlığına yol açabilir. Eliquis bu pıhtıların oluşmasını önlemek için kullanılır.

Düzensiz kalp atımında inme koruması

Kalp atışınız düzensizse (atriyal fibrilasyon) kalpte pıhtı oluşabilir. Bu pıhtı kopup beyne giderse inmeye, yani felce yol açabilir. Eliquis, düzensiz kalp atımına ek olarak yaşın ileri olması, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ya da kalp yetmezliği gibi bir risk daha taşıyan kişilerde bu pıhtıları önlemek için kullanılır.

Toplardamar ve akciğer pıhtıları

Bacaklarınızdaki toplardamarlarda (derin ven trombozu) ya da akciğerlerinizdeki kan damarlarında (pulmoner emboli) pıhtı oluştuysa Eliquis bunları tedavi etmek için kullanılır. İlk tedaviden sonra pıhtıların tekrar oluşmasını önlemek amacıyla da verilebilir. Bu durumlar ciddi olabilir ve acil müdahale gerektirir, bu yüzden ilacı doktorunuz belirler.

Ameliyat sonrası doz

Kalça ya da diz ameliyatından sonra önerilen doz, günde iki kez birer tane 2,5 miligram tablettir; örneğin sabah ve akşam. İlk tableti ameliyattan 12 ile 24 saat sonra almalısınız. Kalça ameliyatında yaklaşık 32 ile 38 gün, diz ameliyatında yaklaşık 10 ile 14 gün kullanırsınız. Süreyi doktorunuz belirler.

Kalp ritmi ve pıhtı tedavisinde doz

Düzensiz kalp atımında standart doz günde iki kez 5 miligramdır. Ağır böbrek yetmezliğiniz varsa ya da şu üç durumdan ikisi sizdeyse doz günde iki kez 2,5 miligram olur: seksen yaş ve üzeri olmak, 60 kilo ve altında olmak, böbrek tahlilinde kreatinin değerinin yüksek çıkması. Pıhtı tedavisinden sonra tekrarını önlemek için de günde iki kez 2,5 miligram alınır.

Nasıl yutulur?

Tableti bütün halde, su ile yutun. Yemekle birlikte ya da aç karnına alabilirsiniz. İlacın etkisinden en iyi şekilde yararlanmak için her gün aynı saatlerde almaya çalışın. Tableti yutmakta zorlanıyorsanız ezip su, elma suyu ya da elma püresi ile karıştırarak alabilirsiniz; bunun için önce doktorunuza danışın.

Dozu unutursanız

Bir dozu unutursanız, hatırladığınız anda alın, sonraki dozu da normal saatinde alıp tedaviye her zamanki gibi devam edin. Unutulan dozu telafi etmek için asla çift doz almayın. Doktorunuza sormadan ilacı bırakmayın; tedaviyi erken keserseniz pıhtı oluşma riskiniz artar. Gerekenden fazla aldıysanız boş kutuyu da yanınıza alıp doktora başvurun, çünkü kanama riski artar.

Alerjisi olanlar

Apiksabana ya da tablettaki yardımcı maddelerden birine alerjiniz (aşırı duyarlılık) varsa kullanmayın. Yüzde, dudakta, ağızda, dilde ya da boğazda şişme ve nefes darlığı fark ederseniz hemen en yakın acil servise gidin.

Aktif kanaması olanlar

Aktif kanamanız ya da ciddi kanama riskiniz varsa kullanmayın. Midede veya bağırsakta yeni ülser (yara), yakın zamanda geçirilmiş beyin kanaması ve kanamaya yol açan karaciğer hastalığı (hepatik koagülopati) bu gruba girer.

Başka kan sulandırıcı kullananlar

Başka kan sulandırıcı ilaçlar (varfarin, rivaroksaban, dabigatran, heparin) kullanıyorsanız Eliquis'i birlikte almayın. İlaç geçişi gibi özel durumlarda doktorunuz kısa süreli birlikte kullanımı uygun görebilir; bu yüzden kullandığınız tüm ilaçları söyleyin.

Doktor gözetimi gerekenler

Ciddi böbrek hastalığı, diyaliz, karaciğer sorunu, kanama bozukluğu, yapay kalp kapağı, aktif kanser ya da antifosfolipid sendromu (pıhtı riskini artıran bir bağışıklık sorunu) varsa doktorunuza söyleyin. Doktorunuz yakından izleyerek karar verir.

Bu yan etkilerin hepsi herkeste görülmez. Önemli olan, kanama belirtilerini tanımak ve gerektiğinde zamanında yardım istemektir.

Kanama ve morarma

Eliquis kan sulandırdığı için en sık görülen yan etki kanamadır. Burun veya diş eti kanaması, idrarda kan, kolay morarma ve şişme, ameliyat yarasından kan sızması görülebilir. Midede, bağırsakta ya da makatta kanama da olabilir; dışkıda kırmızı kan fark ederseniz doktorunuza söyleyin. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişir.

Halsizlik, bulantı, düşük tansiyon

Kansızlık (anemi) nedeniyle halsizlik ve solgunluk, ayrıca bulantı yani midenin bulanması görülebilir. Tansiyonunuz düşebilir; bu durumda kendinizi güçsüz hissedebilir, kalp atışınızın hızlandığını fark edebilirsiniz. Belirtiler geçmezse ya da şiddetlenirse doktorunuz kan tahlili isteyebilir. Bu yan etkiler yaygındır, yani birçok kişide görülebilir; sakin olun ama takip edin.

Kan değerleri ve cilt belirtileri

Daha seyrek olarak kanınızdaki pıhtılaşmaya yardım eden kan pulcukları (trombositler) azalabilir. Karaciğer testlerinizde yükselme, deri döküntüsü, kaşıntı, saç dökülmesi ve dışkıda parlak kırmızı kan da görülebilir. Bu değişiklikler kan tahlilinde görülür; doktorunuz gerekirse sizi izler. Bunlar yaygın olmayan, yani her yüz kişiden azında görülen yan etkilerdir.

Ciddi alerji ve iç kanamalar

Seyrek ama ciddi yan etkiler de vardır. Yüzde, dudakta, dilde ya da boğazda şişme ve nefes almada zorluk, ciddi bir alerjik reaksiyon (aşırı duyarlılık) belirtisidir. Beyinde, akciğerde veya kas içinde kanama da seyrek görülür. Öksürürken tükürükte kan görmek de uyarı işaretidir. Bunlar nadir ama bilmek önemli.

İlaç etkileşimleri

Aspirin ve naproksen gibi ağrı kesiciler, enoksaparin gibi başka kan sulandırıcılar ve bazı depresyon ilaçları kanama riskini artırır. Sara ilacı fenitoin, rifampisin (verem ilacı) ve sarı kantaron ise Eliquis'in pıhtı önleyici etkisini azaltabilir. Kullandığınız her ilacı doktorunuza söyleyin.

Yemek ve alkol

Eliquis'i yemekle birlikte ya da aç karnına alabilirsiniz. Öğün saatiniz konusunda sıkı bir kural yoktur. Prospektüste alkolle ilgili özel bir uyarı yoktur; yine de kanama riski nedeniyle alkol kullanımını doktorunuzla konuşmanız iyi olur.

Ameliyat ve girişimler

Ameliyat, diş çekimi gibi kanamaya yol açabilecek bir işlem planlıyorsanız doktorunuza Eliquis kullandığınızı söyleyin. Doktorunuz ilacı kısa süreliğine bırakmanızı isteyebilir. Kendi başınıza bırakmayın, çünkü tedaviyi erken kesmek pıhtı riskini artırır.

Hamilelik ve emzirme

Hamileyseniz ya da hamile kalmayı planlıyorsanız doktorunuza söyleyin. Eliquis'in doğmamış bebek üzerindeki etkileri bilinmediği için gebelikte kullanılmamalıdır. İlacın anne sütüne geçip geçmediği bilinmiyor; emzirmeye devam edip etmeyeceğinize doktorunuz karar verecek. Tedavi sırasında hamile kalırsanız hemen doktorunuza başvurun.

Eliquis'in etken maddesi apiksabandır ve Türkiye'de aynı etken maddeyi taşıyan başka markalar da bulunuyor. Jenerik ilaçlar orijinal ilaçla aynı etken maddeyi aynı miktarda içerir ve aynı amaçla kullanılır. Ancak ilacınızı eczanede kendi başınıza değiştirmeyin; kan sulandırıcı kullanıyorsanız herhangi bir değişiklikten önce mutlaka doktorunuza danışın. Doz ve kullanım şeklini de doktorunuz belirler.

Paxiban 2,5 mg film kaplı tablet

Nobel İlaç. Aynı etken madde (apiksaban) ve aynı doz. Doktora sormadan değiştirmeyin

Apixenta film kaplı tablet

Abdi İbrahim. Aynı etken madde (apiksaban). Doz ve form için doktorunuza veya eczacınıza danışın

Bu videodaki bilgiler Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun onayladığı kullanma talimatına dayanıyor, ama ilacınızla ilgili tedavi kararlarını mutlaka doktorunuzla birlikte alın.