Lustral: Ne İşe Yarar, Nasıl Kullanılır?

Depresyon ve takıntılar

Lustral, sertralin adlı etken maddeyi içerir. Ruhsal çöküntü yani depresyon ile saplantılı takıntılı bozukluk, yani obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde kullanılır. Uyku ilacı ya da sakinleştirici değildir; zamanla ruh halinizi dengelemenize yardımcı olur. Etkisi genellikle ilk günlerde değil, birkaç hafta içinde hissedilir.

Kaygı bozuklukları

Lustral ayrıca ani kaygı nöbetleriyle gelen panik bozukluğunda, yaşanan zor bir olaydan sonra ortaya çıkan travma sonrası stres bozukluğunda ve insanlardan kaçınmaya yol açan sosyal fobide, yani aşırı sosyal kaygıda kullanılır. Bu durumlar tedavi edilebilir; yalnız değilsiniz ve doğru destekle düzelmek mümkündür.

Adet öncesi ve çocuklar

Adet döneminden önce yaşanan şiddetli duygu dalgalanmalarında, yani premenstrüel disforik bozuklukta da kullanılır. Çocuklarda yalnızca altı yaşından büyük ve takıntılı bozukluğu olanlarda kullanılabilir. Lustral'ın sizin için uygun olup olmadığına her zaman doktorunuz karar verir. Hastalığınıza göre doz ve süre kişiden kişiye değişir.

Yetişkin dozu

Tedaviye genellikle günde bir kez, yirmi beş ya da elli miligramla başlanır. Depresyon ve takıntılı bozuklukta etkili doz çoğunlukla elli miligramdır. Panik bozukluğu, sosyal fobi ve travma sonrası stres bozukluğunda yirmi beş miligramla başlanır, bir hafta sonra elli miligrama çıkılır. Doktorunuz dozu en az bir hafta arayla artırabilir; en yüksek doz günde iki yüz miligramdır. Dozu kendiniz değiştirmeyin.

Nasıl alınır?

Tableti sabah ya da akşam, günde tek doz alabilirsiniz; her gün aynı saatte almak daha iyidir. Yemekle ilişkisi yoktur; aç ya da tok karnına, size en rahat gelen düzende alabilirsiniz. Bir bardak suyla bütün olarak yutun, çiğnemeyin ve ezmeyin. Uykululuk hissederseniz akşam, yatmadan önce almayı deneyebilirsiniz.

Çocuk, unutulan doz, bırakma

Altı ile on yedi yaş arasında takıntılı bozukluğu olan çocuk ve gençlerde doktor, dozu vücut ağırlığına göre belirler. Bir dozu unutursanız atlayın ve sonrakini zamanında alın; asla çift doz almayın. İyileştiğinizi hissetseniz bile ilacı kendi başınıza bırakmayın. Bırakma zamanı gelince doktorunuz dozu birkaç hafta boyunca yavaş yavaş azaltır.

Fazla alırsanız

Kazayla çok fazla Lustral aldıysanız hemen doktorunuzu arayın ya da en yakın hastanenin acil servisine gidin. İlaç kutusunu, içi boş olsa bile yanınıza alın. Aşırı dozda sersemlik, bulantı, kusma, hızlı kalp atışı, titreme, huzursuzluk ve baş dönmesi görülebilir. Sakin kalın ama gecikmeden harekete geçin.

Alerji

Sertralin ya da tabletin içindeki yardımcı maddelerden herhangi birine alerjiniz, yani aşırı duyarlılığınız varsa Lustral kullanmamalısınız. Ağızda, yüzde veya dilde şişme, nefes darlığı ve tüm vücuda yayılan döküntü ciddi alerjinin işareti olabilir; bu durumda hemen acile başvurun.

MAO inhibitörleri ve pimozid

MAO inhibitörü denen ilaçlarla, yani selejilin ve moklobemidle; antibiyotik linezolidle ve şizofreni ilacı pimozidle birlikte Lustral kullanılmaz. MAO inhibitörünü bıraktıysanız Lustral'a başlamak için en az on dört gün, Lustral'ı bıraktıysanız bu ilaçlara başlamak için en az yedi gün beklenmelidir.

Doktor gözetimi gerekenler

Sara yani epilepsi ya da nöbet geçmişiniz, karaciğer rahatsızlığınız, iki uçlu bozukluğunuz, kapalı açılı glokomunuz yani göz tansiyonunuz, kanama probleminiz ya da kalp ritminde QT uzaması dediğimiz bir sorununuz varsa doktorunuza mutlaka söyleyin. Gerekirse doz ayarlanır ya da yakından takip edilirsiniz.

Yan etkilerin çoğu hafiftir, doza bağlıdır ve tedaviye devam ettikçe çoğu zaman azalır ya da tamamen kaybolur. Hepsi herkeste görülmez.

En sık görülenler

Mide bulantısı en sık görülen yan etkidir. Bunun yanında uykusuzluk, baş dönmesi, uykululuk hali, baş ağrısı, ishal, ağız kuruluğu ve yorgunluk çok yaygındır. Cinsel işlev sorunları, özellikle erkeklerde boşalmanın gecikmesi de sık yaşanır. Bu yakınmalar çok kişide görülür ve çoğu zaman tedaviye devam ettikçe hafifler.

Sık görülenler

Kaygı, huzursuzluk, kabus görme, cinsel istekte azalma, titreme, kulak çınlaması, çarpıntı, terlemede artış, hazımsızlık, kabızlık, iştah değişikliği ve kilo artışı yaygın yan etkilerdendir. Hepsi aynı anda görülmez, çoğu kişide bunlardan yalnızca birkaçı olur.

Kanama ve diğerleri

Daha az görülen yan etkiler arasında burun kanaması, mide kanaması, katran gibi siyah dışkı, morarmalar, saç dökülmesi, unutkanlık, bayılma ve yüksek tansiyon var. Aspirin ya da kan sulandırıcı kullanıyorsanız kanama riski biraz daha artar.

Nadir ama ciddi belirtiler

Aşırı huzursuzluk, zihin karışıklığı, yüksek ateş, aşırı terleme ve hızlı kalp atışı serotonin sendromunun belirtileri olabilir. Cilt ya da gözlerde sararma, havale, yüz ve dilde şişme, nefes darlığı veya intihar düşünceleri de ciddidir. Sık görülmezler ama gecikmeden müdahale gerekir.

İlaç etkileşimleri

Aspirin, ibuprofen ve varfarin gibi kan sulandırıcılar kanama riskini artırır. Tramadol, sumatriptan, sarı kantaron ve diğer antidepresanlar serotonin sendromu riskini yükseltebilir. Reçetesiz ve bitkisel ürünler dahil, kullandığınız tüm ilaçları doktorunuza söyleyin.

Alkol, greyfurt, araç kullanımı

Alkolle birlikte kullanılması önerilmez. Greyfurt suyu kandaki ilaç miktarını artırabileceği için Lustral'la içilmemelidir. İlacın size nasıl etki ettiğinden emin olana kadar, uykululuk ve sersemlik olabileceği için araç ve makine kullanmayın.

Hamilelik ve emzirme

Hamilelikte güvenliği tam kanıtlanmadığı için gerekli olmadıkça kullanılmaz. Hamileyseniz, hamile kalmayı düşünüyorsanız ya da hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen doktorunuza danışın. Sertralin anne sütüne geçer; emzirme döneminde de gerekli olmadıkça kullanılmaz.

Tedavinin başı ve bırakma

Tedavinin ilk haftalarında, özellikle gençlerde, kendine zarar verme düşünceleri artabilir; böyle olursa hemen doktorunuza başvurun. İlacı aniden bırakmak sersemlik, titreme, uyku bozukluğu ve baş ağrısına yol açabilir.

Türkiye'de sertralin etken maddesini içeren Misol, Selectra ve Seralin gibi başka ilaçlar da var. Bunlar Lustral'la aynı etken maddeyi taşır, yalnızca yardımcı maddeler ya da tablet görünümü değişebilir. Eczaneden başka bir marka verilirse şaşırmayın, ama emin olmak için sorun. İlacınızı kendi kararınızla değiştirmeyin; önce doktorunuza danışın.

Misol

Nobel İlaç. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Selectra

Sanovel. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Seralin

Zentiva. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Serotop

Sandoz. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Bu videodaki bilgiler Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun onaylı kullanma talimatına dayanıyor, ama tedavi kararlarını mutlaka doktorunuzla birlikte alın. Kendi kendinize doz değiştirmeyin.