Risperdal: Ne İşe Yarar, Nasıl Kullanılır?

Şizofreni

Risperdal, şizofreni tedavisinde kullanılır. Şizofreni, olmayan şeyleri görmek ya da duymak, gerçek dışı inançlara kapılmak ve düşüncelerin dağılması gibi belirtilerle seyreden bir hastalıktır. İlaç bu belirtileri hafifletir, hastalığa eşlik eden depresyon ve kaygıyı da azaltır.

Bipolar Bozuklukta Mani

Bipolar bozukluğun mani dönemlerinde de kullanılır. Mani, ruh halinin aşırı yükseldiği, uykuya ihtiyacın azaldığı, düşüncelerin yarıştığı ve kişinin kendini olduğundan güçlü hissettiği dönemdir. Risperdal bu dönemi sakinleştirmeye yardımcı olur.

Çocuklarda Davranış ve Otizm

Çocuk ve ergenlerde, saldırganlık gibi yıkıcı davranışların ön planda olduğu durumlarda ve otizme bağlı huzursuzlukta, yani öfke nöbetleri, kendine zarar verme ve ani duygu değişimlerinde de doktorlar bu ilacı tercih edebilir.

Şizofrenide Yetişkin Dozu

Şizofrenide yetişkinler genellikle günde 2 miligramla başlar. Doktorunuz dozu ikinci gün 4 miligrama çıkarabilir. Çoğu hasta için en uygun doz günde 4 ile 6 miligramdır. İlaç günde bir ya da iki kez alınabilir. Günde 16 miligramın üzerine çıkılmamalıdır.

Bipolar Mani ve Yaşlılar

Bipolar manide başlangıç dozu günde bir kez 2 ya da 3 miligramdır. Yaşlılarda doz daha düşüktür; günde iki kez yarım miligramla başlanır ve doktor yavaş yavaş ayarlar. Böbrek ya da karaciğer sorunu olanlarda da başlangıç dozu yarıya indirilir.

Çocuk ve Ergenler

Şizofreni ve bipolar mani için 18 yaşın altında kullanılması önerilmez. Davranış bozukluğunda 5 ile 18 yaş arası çocuklarda doz kiloya göre belirlenir; 50 kilo ve üzerindekilerde günde yarım miligramla başlanır. Dozu her zaman çocuğun doktoru ayarlar.

Nasıl Alınır, Nasıl Bırakılır

Tableti bir bardak su ile yutun. Tabletin ortasındaki çentik sadece yutmayı kolaylaştırmak içindir, eşit bölmek için değildir. İlacı kendi kendinize aniden bırakmayın. Bırakılacaksa doktorunuz dozu yavaş yavaş azaltır, çünkü ani kesme bulantı ve uykusuzluk yapabilir.

Alerjisi Olanlar

Risperidona ya da tabletin içindeki yardımcı maddelerden birine alerjiniz varsa kullanmayın. Yüzde ya da dilde şişme, nefes darlığı gibi belirtiler alerji işareti olabilir. Her tablet laktoz içerir; kalıtsal galaktoz intoleransı olanlar da kullanmamalıdır.

Demanslı Yaşlılar

Demansı, yani bunama hastalığı olan yaşlılarda bu ilaç inme ve ölüm riskini artırabilir. Alzheimer dışındaki demans türlerinde kullanılmamalıdır. Yüzde ya da kolda uyuşma, konuşma veya görme bozukluğu fark ederseniz hemen doktora başvurun.

Kalp, Parkinson ve Diyabet

Kalp ritim bozukluğunuz, doğuştan uzamış QT sendromunuz, Parkinson hastalığınız, şeker hastalığınız ya da nöbet geçmişiniz varsa doktorunuza mutlaka söyleyin. Bu durumlarda ilaç yakın takiple kullanılabilir.

Herkeste yan etki görülmez. Çoğu hafiftir ve zamanla geçer; yine de bilmek sizi hazırlıklı kılar.

Uyku Hali, Baş Ağrısı, Uykusuzluk

En sık görülenler uyku hali, baş ağrısı, uykusuzluk ve parkinsonizmdir. Parkinsonizm, Parkinson hastalığına benzeyen titreme, kas sertliği ve yavaş hareket etmek demektir. Bu belirtiler sık görülür, yoğunsa dozun ayarlanması gerekebilir.

Kilo Alma ve Hormon Etkileri

Yaygın olarak kilo alma, iştah artışı, baş dönmesi, yorgunluk, kabızlık, kuru ağız ve hızlı kalp atışı görülebilir. Prolaktin hormonu yükselebilir; bu da kadınlarda adet düzensizliği ve memeden süt gelmesine, erkeklerde cinsel isteksizliğe yol açabilir.

Tansiyon, Şeker ve Hareket Sorunları

Yaygın olmayan etkiler arasında ayağa kalkınca tansiyonun düşmesi, yani ortostatik hipotansiyon, kan şekerinde yükselme ve bayılma var. Dilde ya da yüzde istem dışı hareketler de olabilir; buna tardif diskinezi denir. Aşırı susama ve çok idrara çıkma şeker yükselmesini düşündürür.

Nadir Ama Ciddi Durumlar

Seyrek ama ciddi durumlar da var: yüksek ateşle birlikte kas sertliği ve bilinç bulanıklığı, yani nöroleptik malign sendrom, inme belirtileri, saatler süren ağrılı ereksiyon ve ciddi alerji. Çok az kişide görülür ama hemen müdahale gerektirir.

Karbamazepin ve Depresyon İlaçları

Epilepsi ilacı karbamazepin, risperidonun etkisini azaltır. Fluoksetin ve paroksetin gibi bazı depresyon ilaçları ise etkisini artırır. Başlatırken ya da bırakırken dozun yeniden ayarlanması gerekebilir. Kullandığınız tüm ilaçları doktorunuza söyleyin.

Alkol ve Araç Kullanımı

Alkol, uyku hapları ve sakinleştiriciler Risperdal'in yol açtığı uyku halini artırır, bu yüzden alkolden uzak durun. İlaç baş dönmesi yapabilir; nasıl etkilendiğinizi anlayana kadar araç ve makine kullanmayın.

Hamilelik ve Emzirme

Hamilelik kategorisi C'dir. Kesinlikle gerekmedikçe gebelikte kullanılmamalıdır. Son üç ayda kullanılırsa bebekte titreme, uyku hali ya da beslenme sorunları görülebilir. İlaç anne sütüne az miktarda geçer; emzirme kararını doktorunuzla birlikte verin.

Risperdal'in aynı etken maddeyi, yani risperidonu içeren muadilleri Türkiye'de bulunuyor. Jenerik ilaçlar orijinaliyle aynı etken maddeyi taşır, ancak yardımcı maddeleri farklı olabilir. İlacınızı değiştirmeden önce mutlaka doktorunuza ya da eczacınıza danışın; tedavide süreklilik çok önemlidir.

Rixper 1 mg Film Kaplı Tablet

Teva İlaçları (üretim: Abdi İbrahim). Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Rileptid 1 mg Film Kaplı Tablet

Egis İlaçları. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir; geçiş öncesi doktorunuza danışın

Bu videodaki bilgiler TİTCK onaylı kısa ürün bilgisine dayanıyor, ama tedavi kararlarını mutlaka doktorunuzla birlikte alın. Dozu kendi kararınızla değiştirmeyin.