PROZAC: Ne İşe Yarar, Nasıl Kullanılır?

Depresyon Tedavisi

Prozac, antidepresan yani depresyon ilacı grubundandır; tıpta buna seçici serotonin geri alım inhibitörü denir. En sık majör depresyon, yani uzun süren derin bir çökkünlük hali tedavisinde kullanılır. Ruh halinizin yavaş yavaş düzelmesine yardımcı olur, ama etkisini görmek birkaç hafta sürebilir.

Takıntı Hastalığı

Prozac, takıntı hastalığı olarak da bilinen obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde de kullanılır. Aklınıza sürekli gelen, sizi rahatsız eden istenmeyen düşünceleri ve bunları yatıştırmak için tekrar eden davranışları azaltmaya yardımcı olur. Tedavide on hafta içinde herhangi bir iyileşme olmazsa doktorunuz tedaviyi yeniden değerlendirecektir.

Yeme Bozukluğu ve Adet Öncesi Gerginlik

Prozac, aşırı yeme ve ardından kusarak çıkarma ataklarıyla seyreden bulimia nervoza tedavisinde de kullanılır. Ayrıca adet öncesi gerginlik, yani pre-menstrüel disforik bozukluk için de reçete edilebilir. Tüm bu kullanımlar yetişkinler içindir; on sekiz yaş altındaki çocuk ve ergenlerde kullanılması önerilmez.

Depresyon ve Takıntı Dozu

Depresyon ve takıntı hastalığında önerilen başlangıç dozu günde bir kapsül, yani yirmi miligramdır. Doktorunuz depresyonda üç dört hafta, takıntı hastalığında iki hafta sonra dozunuzu gözden geçirir ve gerekirse kademeli olarak artırır. Doz günde en fazla üç kapsül, yani altmış miligrama kadar çıkabilir. Depresyon tedavisi en az altı ay sürmelidir; kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı bırakmayın.

Bulimia, Adet Öncesi ve Yaşlılarda Doz

Bulimia nervozada doz günde üç kez bir kapsül ya da tek seferde üç kapsüldür. Adet öncesi gerginlikte her gün yirmi miligram alınır ya da adetten on dört gün önce başlanıp adetin ilk gününe kadar kullanılır. Yaşlılarda günlük doz genellikle iki kapsülü, yani kırk miligramı aşmamalıdır. Her durumda dozu doktorunuz belirler.

Nasıl Alınır?

Kapsülü çiğnemeden, bir miktar suyla bütün olarak yutun. Yemekle birlikte ya da ayrı alabilirsiniz, fark etmez. Her gün aynı saatte almak unutmamanıza yardımcı olur. Bir dozu unutursanız, ertesi gün normal saatinde devam edin; unutulan dozu telafi etmek için asla çift doz almayın.

Bırakma ve Fazla Kullanım

Prozac'ı doktorunuza sormadan aniden bırakmayın; sersemlik, uyku sorunları, bulantı ya da titreme gibi yoksunluk belirtileri görülebilir. Bunlar çoğu kişide hafiftir ve kendiliğinden geçer. Doktorunuz dozu bir ya da iki hafta içinde yavaş yavaş azaltacaktır. Fazla kapsül aldığınızı fark ederseniz hemen en yakın acil servise gidin ve mümkünse ilaç kutusunu yanınıza alın.

Alerjisi Olanlar

Fluoksetine ya da kapsülün içindeki diğer maddelerden birine alerjiniz varsa Prozac kullanmayın. Döküntü, kaşıntı, yüzde ya da dudaklarda şişme veya nefes darlığı gibi belirtiler görürseniz ilacı hemen bırakıp doktorunuza haber verin.

Bazı İlaçları Kullananlar

Geri dönüşsüz MAO inhibitörü, yani bazı eski depresyon ilaçlarını kullanıyorsanız ya da iki haftadan kısa süre önce bıraktıysanız Prozac almayın; ciddi, hatta ölümcül reaksiyonlar görülebilir. Prozac'ı bıraktıktan sonra da en az beş hafta bu ilaçları kullanmamalısınız. Tioridazin ve pimozid içeren ilaçlarla da birlikte kullanılmaz.

18 Yaş Altı ve Gençler

On sekiz yaş altındaki çocuk ve ergenlerde Prozac kullanımı önerilmez. Antidepresanlar, özellikle tedavinin ilk aylarında yirmi dört yaşına kadar olan gençlerde intihar düşüncesini artırabilir. Genç biriyseniz doktorunuz sizi yakından izlemelidir.

Doktor Kontrolü Gerekenler

Sara (epilepsi), mani (aşırı coşku hali), karaciğer ya da kalp sorunu, şeker hastalığı (diyabet), göz içi basıncı artışı (glokom) veya kanama bozukluğu varsa Prozac'ı yalnızca doktorunuzun kontrolünde kullanın. Bu durumlarda doz ayarı gerekebilir.

Yan etkilerin hepsini yaşamanız beklenmez; çoğu hafiftir. Önemli olan, hangilerinde doktora haber vermeniz gerektiğini bilmektir.

En Sık Görülenler

En sık görülen yan etkiler uykusuzluk, baş ağrısı, ishal, mide bulantısı ve yorgunluktur. Her on kişiden birinden fazlasında görülebilir. Çoğu zaman tedavinin ilk haftalarında ortaya çıkar. Bu belirtiler can sıkıcı olsa da genellikle tehlikeli değildir. Rahatsızlık sürerse ya da günlük hayatınızı bozarsa doktorunuza söyleyin.

Sık Görülenler

Yaygın yan etkiler arasında iştah azalması ve kilo kaybı, sinirlilik, huzursuzluk, sersemlik, ağız kuruluğu, aşırı terleme ve esneme var. Cinsel istekte azalma ya da cinsel işlevde sorunlar da olabilir. Ayrıca bulanık görme, kontrol edilemeyen titremeler ve hızlı kalp çarpıntısı bildirilmiştir. Bunlar sürerse ya da sizi rahatsız ederse doktorunuza söyleyin.

Daha Az Görülenler

Yaygın olmayan yan etkiler arasında saç dökülmesi, kulak çınlaması, tansiyon düşüklüğü, burun kanaması, hafıza zayıflığı ve intihar ya da kendine zarar verme düşünceleri sayılabilir. Bunlar sık görülmez ama ciddiye alınmalıdır. Böyle düşünceler olursa beklemeyin, hemen doktorunuzla görüşün ya da hastaneye gidin.

Nadir Ama Ciddi Durumlar

Seyrek ama ciddi olabilecek durumlar da vardır: ateş, titreme, kafa karışıklığı ve kas sertliğiyle birlikte hızlı nabız (serotonin sendromu), nöbet, varsanı (halüsinasyon), panik atak, sarılık ya da yüzde ve boyunda ani şişme. Bunlardan biri olursa ilacı bırakıp hemen acile başvurun. Bu tablolar çok nadirdir, ama bilmek hayat kurtarır.

Hamilelik ve Emzirme

Hamileyseniz ya da hamile kalmayı düşünüyorsanız doktorunuza söyleyin. İlk aylarda kullanım, bebekte kalp kusuru riskini yüzde birden yüzde ikiye çıkarabilir; bu yüzden yarar riskten ağır basmıyorsa tercih edilmez. Fluoksetin anne sütüne geçtiği için emzirirken de mutlaka doktorunuza danışın. Tedaviyi kendi başınıza bırakmayın.

Alkol ve Araç Kullanımı

Prozac kullanırken alkol almaktan kaçınmalısınız. İlacı yemekle birlikte ya da ayrı alabilirsiniz, bunun için özel bir kural yoktur. Araç ya da makine kullanmadan önce ilacın sizi nasıl etkilediğini anlayın; karar verme yeteneğinizi ve uyanıklığınızı etkileyebilir.

İlaç Etkileşimleri

Kan sulandırıcılar (varfarin), aspirin ve ibuprofen gibi ağrı kesiciler kanama riskini artırabilir. Tramadol, triptanlar (migren ilaçları), lityum ve sarı kantaron serotonin sendromu (aşırı serotonin etkisi) riskini yükseltir. Tamoksifen ve kalp ritmini etkileyen ilaçlarla da etkileşebilir.

Tedavinin İlk Haftaları

Tedavinin ilk haftalarında huzursuzluk, yerinde duramama ya da kendinize zarar verme düşünceleri olursa hemen doktorunuza başvurun. Şeker hastalığınız (diyabet) varsa insülin dozunuz ayarlanabilir. Bu tür ilaçlarda kemik kırığı riskinde artış da gözlenmiştir.

Jenerik, orijinal ilacın koruma süresi bittikten sonra aynı etken maddeyle üretilen ilaç demektir. Prozac'ın Türkiye'de aynı etken maddeyi, yani fluoksetini içeren birçok muadili bulunuyor. Yardımcı maddeleri ya da kapsül görünümleri farklı olabilir. Yine de ilacınızı değiştirmeden önce mutlaka doktorunuza ya da eczacınıza danışın.

Depreks 20 mg Kapsül

Abdi İbrahim. Aynı etken madde (fluoksetin); geçiş öncesi doktorunuza danışın

Florak 20 mg Kapsül

Deva. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir

Fulsac 20 mg Kapsül

Biofarma. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir

Seronil 20 mg Kapsül

Drogsan. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir

Zedprex 20 mg Kapsül

Adeka. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir

Flomek 20 mg Kapsül

Mecom. Yardımcı maddelerde küçük farklılıklar olabilir

Bu videodaki bilgiler Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun kullanma talimatına dayanıyor, ama tedavi kararlarını doktorunuzla birlikte alın. İlacınızı kendi başınıza bırakmayın.